Blockchain może pomóc zwalczać fake newsy

Doniesienia naukowe
2019-06-06
lubie to symbol 1 udostepnij symbol 0

Blockchain może pomóc zwalczać fake newsy

Nieprawdziwe wiadomości zwykle nie są związane z wiarygodnym źródłem ani autorytetem. Można je eliminować używając metody przypominającej zakłady bukmacherskie.

Dezinformacja i zjawisko fake news są jednymi z największych zagrożeń dla współczesnego społeczeństwa opartego na informacji. Aktualnie w Internecie zarejestrowanych jest około miliarda domen, każdego dnia przybywa 100 tysięcy nowych witryn, a każdej sekundy ilość danych wzrasta o 50 tysięcy gigabajtów. Nawet jeśli tylko ułamek tych danych jest nieprawdziwy, to w tej skali urasta on do olbrzymich rozmiarów.

Ta sama technologia informatyczna daje jednak pewną nadzieję na uratowanie ludzkości przed zalewem fałszywych informacji. Tak przynajmniej uważa Radosław Nicieja, student II stopnia Informatyki stosowanej, który wraz ze studentami Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie oraz innych uczelni polskich i zagranicznych uczestniczył w 11. Międzynarodowej Konferencji Naukowej Wydziału Zarządzania UEK.

W trakcie wydarzenia Radosław Nicieja zaprezentował koncepcję systemu decydującego o autentyczności informacji. Wykorzystuje on zakłady, w których stawką mogłyby być rzeczywiste pieniądze, podobnie jak w tych bukmacherskich.

Swoboda kontra wiarygodność

W gospodarce cyfrowej tworzenie i prezentacja treści stały się wygodne i łatwe. Informacje w postaci obrazów, filmów lub tekstu są obecnie tworzone i publikowane na dużą skalę nawet przez zupełnych amatorów. Każda osoba może napisać artykuł lub inną treść i udostępnić ją całemu światu.

Doprowadza to do destrukcji autorytetu samego medium komunikacji:  fakt opublikowania informacji nie jest wystarczającym dowodem jej wiarygodności. Co gorsza, rozwój sztucznej inteligencji, grafiki komputerowej i innych technologii sprawia, iż granice między treścią autentyczną, zniekształconą i całkowicie fikcyjną zaczynają się coraz bardziej zacierać.

Fake newsy łączą w sobie formę oszustwa i manipulacji. Były postrzegane jeszcze do niedawna jako treść całkowicie nieprawdziwa, aktualnie również należy do tej kategorii nieścisłość, nadinterpretacja i przeinaczenie. Z drugiej strony nie każda nieprawdziwa wiadomość to fake news, gdyż należy jeszcze pozostawić miejsce na satyrę, parodię czy inne zabiegi twórcze.

Wszechstronny blockchain

Technologia blockchain może pomóc chronić się przed fake newsami – choć paradoksalnie sama nosi piętno dezinformacji, ponieważ wciąż nie udało się ustalić, kto jest jej twórcą. Początkowo służyła ona do księgowania transakcji realizowanych przy użyciu kryptowalut. Z czasem jednak zauważono, że blockchain może mieć bardzo wiele innych zastosowań.

Jako rozproszony i jawny rejestr przypominający księgę rachunkową, blockchain oferuje możliwość przechowywania wiarygodnych danych, co do których autentyczności można być pewnym. Skłania to do poszukiwań takich zastosowań technologii, które pomagałyby eliminować fake newsy.

Jeszcze większe możliwości oferuje zawarty w obrębie blockchain system inteligentnych kontraktów. Umowa tego rodzaju bezpośrednio kontroluje transfer walut cyfrowych lub inne transakcje między stronami zachodzące pod pewnymi warunkami. Inteligentna umowa nie tylko definiuje zasady i kary, podobnie jak tradycyjna umowa, ale może również automatycznie egzekwować te zobowiązania.

Schemat działania systemu

Zakład o prawdziwość

Zaproponowane przez Radosława Nicieję rozwiązanie łączy w sobie kilka pomysłów. Po pierwsze, nowe doniesienia wstępnie oceniane są przez moduł sztucznej inteligencji wykorzystujący typowe i używane obecnie techniki uczenia maszynowego. Nie ma on jednak zdania decydującego.

W drugim etapie wkraczają użytkownicy pełniący rolę arbitrów, którzy na podstawie wstępnej oceny oraz własnych przewidywań głosują, czy wiadomość jest autentyczna. Swoje głosy muszą uzasadnić podając odpowiednie źródła, a także poprzeć stawką zakładu – stawiając własne pieniądze jako poręczenie, że dany artykuł jest prawdziwy lub fałszywy.

Ostatni etap to agregacja i rozstrzygnięcie zakładów, najpierw przez odpowiednio wytrenowany model sztucznej inteligencji, a ostatecznie przez człowieka. Wszyscy zaangażowani w proces użytkownicy wnoszą wkład w postaci udostępnionej mocy obliczeniowej, czasu lub stawki zakładu. Po ostatecznym werdykcie ci użytkownicy, którzy trafnie ocenili wiadomość, dzielą się zyskiem.

Dodatkowo każda rozpatrzona wiadomość staje się kolejnym przypadkiem wykorzystywanym do trenowania modeli sztucznej inteligencji.

Nagrodzeni autorzy i użytkownicy, którzy trafnie głosowali, zostaną dołączeni do rozproszonego rejestru zaufanych autorytetów, obsługiwanego przez blockchain. W ten sposób mogą zyskiwać reputację braną pod uwagę w przyszłości, podczas oceniania nowych wiadomości, których będą autorami.

Ktoś jednak musi tracić, podobnie jak w zakładach bukmacherskich. “Tracą oczywiście autorzy fake newsów oraz ci, którzy próbują ich uwiarygodnić,” objaśnia swój pomysł Radosław Nicieja. “W ten sposób każdy, kto będzie chciał rozpowszechniać fałszywe wiadomości, będzie musiał ponosić za to koszty.”

Gdyby udało się całkowicie wyeliminować fałszywe informacje, system przestanie się bilansować, gdyż wszyscy powinni tylko zyskiwać. – Wątpię jednak, żeby to nastąpiło w najbliższym czasie – uspokaja autor koncepcji.

O autorze

Redakcja Uniwersytetu Ekonomicznego

Redakcja Uniwersytetu Ekonomicznego

Popularne artykuły

Aktualności 4 miesiące temu

Prof. Jerzy Hausner doktorem honoris causa Szkoły Głównej Handlowej

Miło nam poinformować, że prof Jerzy Hausner odebrał doktorat honoris causa Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Uroczystość wręczenia tego zaszczytnego tytułu odbyła się 27 listopada.

Aktualności 27 dni temu

Zarządzenie JM Rektora UEK z dnia 11 marca 2020

w sprawie zapobiegania rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19 wśród społeczności UEK.

Aktualności 4 miesiące temu

Zwycięstwo chóru Dominanta

W dniu 9.11.2019 chór „Dominanta” Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie wziął udział w XV Międzynarodowym Festiwalu „Rybnicka Jesień Chóralna”. Był to pierwszy konkurs, w którym chórzyści mogli się zaprezentować w tym roku akademickim i zakończył się on ogromnym sukcesem.

Aktualności 2 miesiące temu

Członkowie Komitetów Naukowych PAN

Przedstawiamy listę pracowników Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, którzy zostali wybrani na członków Komitetów Naukowych Polskiej Akademii Nauk na kadencję 2020-2023 r.

Aktualności 3 miesiące temu

Prof. UEK dr hab. Marcin Gębarowski Członkiem Honorowym Polskiej Izby Przemysłu Targowego

W dniach 4-6 grudnia br. w Karpaczu miał miejsce XI Zimowy Zjazd Polskiej Izby Przemysłu Targowego. Jednym z punktów wydarzenia było Walne Zgromadzenia Izby, podczas którego podjęta została uchwała o nadaniu tytułu „Członka Honorowego Polskiej Izby Przemysłu Targowego” prof. UEK dr. hab. Marcinowi Gębarowskiemu z Katedry Zarządzania Procesowego.

Wydarzenia miesiąc temu

ODWOŁANY Dzień Otwarty

Mając na uwadze zdrowie uczestników Dnia Otwartego UEK informujemy, że decyzją Władz Rektorskich Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie wydarzenie zaplanowane na dzień 20.03.2020 zostaje odwołane. Decyzja została podjęta na podstawie stanowiska Kolegium Rektorów Szkół Wyższych Krakowa z 2 marca 2020 roku w sprawie działań mających na celu zapobieganie oraz przeciwdziałanie zakażeniom koronawirusem SARS-CoV-2.

Wydarzenia 6 miesięcy temu

95. Inauguracja Roku Akademickiego

Serdecznie zachęcamy do udziału w 95. Jubileuszowej Inauguracji Roku Akademickiego. Uroczystość odbędzie się 2 października.

Aktualności 22 dni temu

Pandemia czy panika? - dyskusja ekspertów

Wiadomości o koronawirusie (SARS-CoV-2) docierają ze wszystkich zakątków świata. Jedni wpadają w panikę, drudzy kpią. Niepewność, dezinformacja i szybkość, z jaką rozpowszechniamy fakty sprawiają, że coraz trudniej o zdrowy rozsądek.

Doniesienia naukowe 10 miesięcy temu

Płaca minimalna na Ukrainie nie docenia kapitału ludzkiego

Wynagrodzenia określone przepisami ukraińskiego prawa są o 20% niższe niż godziwa płaca minimalna wynikająca z teorii kapitału ludzkiego. Taka niezgodność uniemożliwia zachowanie indywidualnego kapitału ludzkiego pracownika i staje się podstawową przyczyną emigracji siły roboczej z Ukrainy.

Aktualności 5 miesięcy temu

Honoris Gratia dla prof. UEK dr. hab. inż. Andrzeja Chochoła oraz prof. UEK dr. hab. Piotra Buły

W minioną sobotę, 12 października br., podczas jubileuszowego – 5. spotkania byłych mieszkańców DS „Fafik”, Rektor UEK – prof. Andrzej Chochół oraz Dyrektor KSB – prof. Piotr Buła otrzymali z rąk Zastępcy Prezydenta Miasta Krakowa – p. Bogusława Kośmidera, odznaczenie Honoris Gratia przyznawane osobom zasłużonym dla Miasta Krakowa.

Najnowsze doniesienia naukowe

Doniesienia naukowe miesiąc temu

Czy rynek nieruchomości mieszkaniowych na terenach miejskich może funkcjonować w „inteligentny” sposób?

Obecnie miasta przechodzą bardzo duże zmiany, które mają istotne implikacje dla funkcjonowania rynku nieruchomości. W szczególności, można stwierdzić, że tradycyjny rynek mieszkaniowy, naśladując w pewnym sensie koncepcję smart city, staje się coraz bardziej inteligentny.

Doniesienia naukowe 2 miesiące temu

Pierwszy rok projektu o czwartej rewolucji przemysłowej

Minął pierwszy rok realizacji jednego z największych grantów naukowych w historii Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Otrzymaliśmy blisko 12 milionów złotych na prowadzenie badań w 9 zespołach reprezentujących wszystkie uprawiane w naszej uczelni dyscypliny naukowe. Było to możliwe dzięki stworzeniu przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – z inicjatywy prof. Stanisława Mazura – programu Regionalna Inicjatywa Doskonałości.

Doniesienia naukowe 3 miesiące temu

Ubezpieczenie ryzyk cybernetycznych – czym ono jest i w jakim kierunku zmierza rynek tych ubezpieczeń?

Ubezpieczenia cybernetyczne, inaczej cyberubezpieczenia, powstały pod koniec XX wieku w odpowiedzi na wzrost zagrożeń cybernetycznych i uchwalenie w USA przepisów o ochronie danych osobowych przewidujących surowe sankcje za dopuszczenie do ich wycieku. Zapewne tylko nieliczni pamiętają problem tzw. pluskwy millenijnej, odnoszący się do obaw o paraliż systemów komputerowych na masową skalę spowodowany kłopotami z zapisem roku 2000 w pamięci komputera.

Doniesienia naukowe 4 miesiące temu

Zintegrowany Program Rozwoju – POWER dla UEK

W ramach działania 3.5 Kompleksowe programy dla szkół wyższych programu POWER nasza uczelnia rozpoczęła od września tego roku 4-letnią realizację projektu obejmującego 6 komplementarnych zadań. Mają one charakter edukacyjny i inwestycyjny a są skierowane zarówno do studentów, jako pracowników badawczo-dydaktycznych i dydaktycznych oraz pracowników administracji naszego uniwersytetu.