Internet Rzeczy powinien wspierać więzi międzyludzkie

Doniesienia naukowe
2019-05-27
lubie to symbol 0 udostepnij symbol 0

Internet Rzeczy powinien wspierać więzi międzyludzkie

Inteligentne urządzenia i produkty podłączone do globalnego Internetu mogą stanowić uniwersalną platformę budowania sieci kontaktów między ludźmi i łączenia osób w społeczności. Może to oznaczać odwrócenie negatywnego trendu osłabiania więzi społecznych przez technologię cyfrową.

Od samego początku historii ludzkości materialne rzeczy i ich użycie określały człowieka i jego cywilizację. Rzeczy były nośnikami informacji i służyły przekazywaniu wiedzy. Pozwalały potwierdzić autentyczność, zbudować zaufanie i udowodnić prawdę. Pomagały również budować więzi społeczne, a także zapewniały poczucie przynależności i bezpieczeństwa.

W ostatnich latach nastąpiło przesunięcie rzeczy w kierunku towarów niematerialnych i cyfrowych. W związku z tym zaczęły być one coraz częściej zastępowane przez ich wirtualne odpowiedniki. Tendencja ta zaczęła również grozić wirtualizacją dotychczasowych relacji międzyludzkich. Nadejście Internetu Rzeczy umożliwia jednak połączenie wymiaru materialnego i niematerialnego oraz stworzenie obiektów zdolnych do interaktywności, jakich nigdy wcześniej nie znano.

Z jednej strony może to stworzyć zupełnie nowe, nieznane wcześniej problemy, ale z drugiej – zapewnić szanse rozwoju społeczeństwom ludzkim. Możliwości te dostrzegają Paweł Wołoszyn i Przemysław Płyś, badacze z Katedry Systemów Obliczeniowych Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. – W celu zrównoważenia szans i zagrożeń potrzebne jest jednak szersze i bardziej holistyczne podejście – podkreśla Paweł Wołoszyn.

Cywilizacja rzeczy

W artykule opublikowanym w książce Knowledge, Economy, Society: Challenges and Tools of Modern Finance and Information Technology badacze przyglądają się roli przedmiotów w 
rozwoju ludzkiej cywilizacji, od samego jej początku.
Niektóre zwierzęta mogą używać przedmiotów jako narzędzi lub materiałów do budowania prostych konstrukcji. Jednak to dopiero człowiek uzyskał umiejętność twórczego wykorzystania obiektów materialnych.

Współdzielenie zasobów

Wyżej wymienione zjawisko nie jest efektem całkowicie nieodwracalnym, ponieważ istnieją tendencje powrotu do modeli społeczno-gospodarczych, funkcjonujących od wieków w oparciu o wspólną własność i wspólne użytkowanie. Trend ekonomii współdzielenia kładzie silny nacisk na preferowanie dostępu do rzeczy i zasobów oraz możliwość korzystania z nich zamiast samego faktu posiadania.

Ten sam postęp technologiczny, który doprowadził do oderwania rzeczy od ich twórców, po kolejnych dziesięcioleciach otworzył drogę powrotu do wspólnego użytkowania dóbr – choć w całkowicie innej rzeczywistości.
Knowledge, Economy, Society: Challenges and Tools of Modern Finance and Information Technology

Powrót do korzeni

Według przewidywań można było sądzić, że rozwój technologii cyfrowej zmniejszy potrzebę korzystania z dóbr materialnych. Jednak faktyczny kierunek okazał się inny. Technologia komputerowa staje się coraz tańsza i bardziej zminiaturyzowana, dlatego możliwe jest tworzenie coraz bardziej interaktywnych i inteligentnych produktów, które są odrębnymi przedmiotami, a nie obiektami wirtualnymi.

Dwojaki wydaje się być rozwój świata technologii cyfrowej w odniesieniu do rzeczy materialnych:

Z jednej strony rzeczy materialne stały się przedmiotem zainteresowania systemów cyfrowych, które nie są już ograniczone do przetwarzania danych liczbowych, jak to miało miejsce na początku ery cyfrowej.
Z drugiej natomiast – przedmioty materialne same zyskują udział w świecie cyfrowym, ponieważ są wyposażone w aktywne komponenty cyfrowe i są podłączone do globalnego Internetu.

Internet Rzeczy jest więc wynikiem tego dwukierunkowego postępu. Połączenie obu światów, cyfrowego i materialnego, przynosi pozytywne efekty, ale również otwiera nowe możliwości kontroli i optymalizacji.
Systemy cyber-fizyczne są przykładem dualnej rzeczywistości, w której równoległe procesy zachodzą jednocześnie zarówno po stronie fizycznej (gdzie powstają produkty materialne), jak i cyfrowej (gdzie podejmowane są decyzje).

Jeśli społeczeństwo w ogóle odnosi korzyści z aplikacji Internetu Rzeczy, to są to skutki raczej systemowe, na przykład w zakresie wydajności produkcji, ochrony środowiska, transportu publicznego, jakości życia i zdrowia lub edukacji, jednak nie w obrębie relacji społecznych.

Informacje

Źródło bibliograficzne: Knowledge, Economy, Society: Challenges and Tools of Modern Finance and Information Technology. Red. Paweł Ulman, Ryszard Węgrzyn, Piotr Wójtowicz. Cracow: Foundation of the Cracow University of Economics, 2017, s. 115-122.

Publikacja została współfinansowana ze środków przyznanych Wydziałowi Zarządzania Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie na wspieranie badań naukowych oraz rozwój młodych naukowców i doktorantów.