Płaca minimalna na Ukrainie nie docenia kapitału ludzkiego

Doniesienia naukowe
2019-06-06
lubie to symbol 26 udostepnij symbol 4

Płaca minimalna na Ukrainie nie docenia kapitału ludzkiego

Wynagrodzenia określone przepisami ukraińskiego prawa są o 20% niższe niż godziwa płaca minimalna wynikająca z teorii kapitału ludzkiego. Taka niezgodność uniemożliwia zachowanie indywidualnego kapitału ludzkiego pracownika i staje się podstawową przyczyną emigracji siły roboczej z Ukrainy.

Nawet duży i bogaty kraj bez dobrego zarządzania może doznać zapaści. Dwudziestoletni okres demokratycznego rozwoju oraz wydarzenia ostatnich lat na Ukrainie pokazały, że brak politycznego programu działań wspieranego właściwą teorią ekonomiczną stanowi istotną barierę rozwoju państwa.

W szczególności ujawniają się braki we właściwym rozumieniu kapitału ludzkiego i godziwym jego opłacaniu. Tym właśnie problemem w gospodarce ukraińskiej zajmuje się Jurij Renkas, doktor nauk ekonomicznych, adiunkt w Katedrze Rachunkowości Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.

Jego monografia Pomiar i opłacanie kapitału ludzkiego w gospodarce Ukrainy prezentuje wyniki badań opartych na danych empirycznych i statystycznych ostatnich lat. Na ich podstawie można ocenić poziom rozbieżności między rzeczywistym kapitałem ludzkim pracowników, a wysokością wynagrodzeń, które powinny umożliwiać podtrzymywanie i rozwój tego kapitału.

Wartość człowieka w liczbach

Aby człowiek mógł wykonywać pracę, musi zgromadzić odpowiedni poziom kapitału zdolności do jej wykonywania. Na przykład podczas studiów gromadzi intelektualny kapitał wiedzy, a w trakcie przyszłej pracy będzie zdobywał doświadczenie. Kapitał ludzki, postrzegany jako źródło wiedzy, innowacji, a przede wszystkim jako czynnik produkcyjny, wymaga opracowania odpowiedniego systemu pomiaru.


Teorie kapitału ludzkiego, którymi zajmuje się Jurij Renkas, pozwalają nadać liczbową postać nieuchwytnym cechom, łącząc w jednym modelu wiele zmiennych, w tym: koszty edukacji, liczbę lat pracy zawodowej, czy koszty utrzymania. Zgodnie z tym modelem kapitał ludzki podlega naturalnemu, spontanicznemu rozpraszaniu w tempie 8% rocznie.

Aby zapobiec takiemu rozpraszaniu konieczne jest godziwe wynagradzanie pracy pozwalające na podtrzymanie zgromadzonego kapitału ludzkiego. Okazuje się, że to właśnie wartość stałej ekonomicznej potencjalnego wzrostu, równej 8%, w połączeniu z kapitałem pracownika nieposiadającego profesjonalnego wykształcenia oraz doświadczenia pracy, pozwala wyznaczyć płacę minimalną, którą można uznać za godziwą w znaczeniu praktyki życia oraz działalności w danym kraju.

Wartość stałej potencjalnego wzrostu odzwierciedla działanie sił natury, a przede wszystkim Słońca dostarczającego energię napędzającą wzrost i produkcję rolną. W świetle teorii gier oznacza to grę o sumie niezerowej, w której korzyści osiągane przez uczestników pochodzą z zewnętrznego źródła. Dlatego wygrywać mogą wszystkie strony.

Gospodarka jest grą o sumie niezerowej, w której korzyści uzyskują wszyscy uczestnicy. Dzięki temu cała ludzkość może osiągać sukcesy gospodarcze i społeczne.

Powstrzymać utratę kapitału

Badania opisane w monografii przeprowadzone zostały celowo w urzędach pracy na Ukrainie. Ankietowani, znajdując się pod presją bezrobocia i wolnego rynku pracy, oczekują wynagrodzeń, które zapewniłyby im możliwość utrzymania rodziny oraz zachowania kapitału ludzkiego co najmniej na stałym poziomie. Dane te posłużyły za materiał do analizy poziomu stałej ekonomicznej potencjalnego wzrostu.

Wynika z nich, że w latach 2010-2016 przeciętny pracownik na Ukrainie nie miał zagwarantowanego wynagrodzenia, które w świetle teorii kapitału ludzkiego można uznać za minimalne oraz godziwe. Aby jego kapitał ludzki nie ulegał degradacji, powinien zarabiać 2.5 raza więcej niż ustawowo ustalony poziom płacy minimalnej.

Sytuacja poprawiła się nieco w roku 2017, po znaczącej podwyżce kwoty ustawowej płacy minimalnej. Mimo to na Ukrainie nadal utrzymuje się rozbieżność pensji minimalnej z rzeczywistą wartością wykonywanej pracy. Nie tylko nie chroni to kapitału ludzkiego przed rozpraszaniem, ale również wywołuje u pracowników niezadowolenie z pracy. Efektem tego jest corocznie wzrastający wskaźnik osób emigrujących z Ukrainy w poszukiwaniu wyższych zarobków.

Jurij Renkas, autor monografii "Pomiar i opłacanie kapitału ludzkiego w gospodarce Ukrainy"

Naturalne oczekiwania

Przewidywania teorii kapitału ludzkiego znajdują potwierdzenie w naturalnych oczekiwaniach pracowników i osób poszukujących pracy. Te, deklarowane są przez wynagrodzenie, które pragnęliby otrzymywać. Odpowiada ono poziomowi 8% ich kapitału ludzkiego, czyli wartości stałej ekonomicznej potencjalnego wzrostu.

Obecnie ukraińska płaca minimalna odpowiada jedynie 79% godziwej płacy przewidywanej teoretycznie. Dla porównania, w Polsce zgodność płacy minimalnej z teoretyczną wynosi 92%, a w USA - 103%. Ukraińska gospodarka ma więc jeszcze sporo do nadrobienia.

Jurij Renkas podkreśla, że teoria kapitału ludzkiego powinna być jednym z kluczowych motywów uwzględnianych przy wyborze właściwej drogi rozwoju gospodarczego przez suwerenną Ukrainę, kroczącą drogą odrabiania dystansu w zakresie jakości życia obywateli i rozwoju ekonomicznego kraju.

Popularne artykuły

Aktualności 7 miesięcy temu

Prof. Jerzy Hausner doktorem honoris causa Szkoły Głównej Handlowej

Miło nam poinformować, że prof Jerzy Hausner odebrał doktorat honoris causa Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Uroczystość wręczenia tego zaszczytnego tytułu odbyła się 27 listopada.

Aktualności miesiąc temu

95 lat Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

95 lat temu – w 1925 roku powstało Wyższe Studium Handlowe w Krakowie – jedna z pierwszych tego typu szkół w niepodległej Polsce, fundament dzisiejszego Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Dziś z dumą i wielką radością świętujemy niemal wiek istnienia naszej Alma Mater.

Aktualności miesiąc temu

100-lecie urodzin Jana Pawła II

18 maja 1920 roku w Wadowicach przyszedł na świat Karol Wojtyła – późniejszy Papież Jan Paweł II, święty Kościoła katolickiego, uważany za jeden z największych autorytetów XX wieku. Dziś, w setną rocznicę jego urodzin, chcemy krótko przypomnieć jego wizytę w naszej Uczelni, ówczesnej Akademii Ekonomicznej w Krakowie.

Aktualności 3 miesiące temu

Zarządzenie JM Rektora UEK z dnia 11 marca 2020

w sprawie zapobiegania rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19 wśród społeczności UEK.

Aktualności 7 miesięcy temu

Zwycięstwo chóru Dominanta

W dniu 9.11.2019 chór „Dominanta” Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie wziął udział w XV Międzynarodowym Festiwalu „Rybnicka Jesień Chóralna”. Był to pierwszy konkurs, w którym chórzyści mogli się zaprezentować w tym roku akademickim i zakończył się on ogromnym sukcesem.

Wydarzenia 20 dni temu

Debata kandydatów na Rektora UEK w kadencji 2020-2024

We wtorek, 16 czerwca, o godz. 10.00, na platformie YouTube odbędzie się transmitowana na żywo debata kandydatów na stanowisko rektora Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie w kadencji 2020-2024.

Aktualności miesiąc temu

Międzynarodowy kurs szkoleniowy online

Katedra Prawa Cywilnego, Gospodarczego i Prywatnego Międzynarodowego UEK serdecznie zaprasza do wzięcia udziału w kursie szkoleniowym o charakterze międzynarodowym pt. „Prawne i ekonomiczne aspekty sztucznej inteligencji w nowym tysiącleciu”.

Aktualności 5 miesięcy temu

Członkowie Komitetów Naukowych PAN

Przedstawiamy listę pracowników Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, którzy zostali wybrani na członków Komitetów Naukowych Polskiej Akademii Nauk na kadencję 2020-2023 r.

Aktualności 6 miesięcy temu

Prof. UEK dr hab. Marcin Gębarowski Członkiem Honorowym Polskiej Izby Przemysłu Targowego

W dniach 4-6 grudnia br. w Karpaczu miał miejsce XI Zimowy Zjazd Polskiej Izby Przemysłu Targowego. Jednym z punktów wydarzenia było Walne Zgromadzenia Izby, podczas którego podjęta została uchwała o nadaniu tytułu „Członka Honorowego Polskiej Izby Przemysłu Targowego” prof. UEK dr. hab. Marcinowi Gębarowskiemu z Katedry Zarządzania Procesowego.

Wydarzenia 4 miesiące temu

ODWOŁANY Dzień Otwarty

Mając na uwadze zdrowie uczestników Dnia Otwartego UEK informujemy, że decyzją Władz Rektorskich Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie wydarzenie zaplanowane na dzień 20.03.2020 zostaje odwołane. Decyzja została podjęta na podstawie stanowiska Kolegium Rektorów Szkół Wyższych Krakowa z 2 marca 2020 roku w sprawie działań mających na celu zapobieganie oraz przeciwdziałanie zakażeniom koronawirusem SARS-CoV-2.

Najnowsze doniesienia naukowe

Doniesienia naukowe 11 dni temu

Czy społeczność lokalna może determinować podejmowanie racjonalniejszych decyzji inwestycyjnych władz gminy?

Procesy partycypacji społecznej w samorządach lokalnych nabierają obecnie coraz większego znaczenia, również w aspekcie działań inwestycyjnych. W związku z tym nasuwa się pytanie: czy zaangażowanie społeczności lokalnej w proces podejmowania decyzji wpływa na wzrost efektywności wydatkowanych przez gminy środków inwestycyjnych?

Doniesienia naukowe 20 dni temu

Badania nad czwartą rewolucją przemysłową

Projekt REV4.0 czyli „Społeczno-gospodarcze konsekwencje czwartej rewolucji przemysłowej” jest przedsięwzięciem badawczym realizowanym już od półtora roku na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie.

Doniesienia naukowe 4 miesiące temu

Czy rynek nieruchomości mieszkaniowych na terenach miejskich może funkcjonować w „inteligentny” sposób?

Obecnie miasta przechodzą bardzo duże zmiany, które mają istotne implikacje dla funkcjonowania rynku nieruchomości. W szczególności, można stwierdzić, że tradycyjny rynek mieszkaniowy, naśladując w pewnym sensie koncepcję smart city, staje się coraz bardziej inteligentny.

Doniesienia naukowe 5 miesięcy temu

Pierwszy rok projektu o czwartej rewolucji przemysłowej

Minął pierwszy rok realizacji jednego z największych grantów naukowych w historii Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Otrzymaliśmy blisko 12 milionów złotych na prowadzenie badań w 9 zespołach reprezentujących wszystkie uprawiane w naszej uczelni dyscypliny naukowe. Było to możliwe dzięki stworzeniu przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – z inicjatywy prof. Stanisława Mazura – programu Regionalna Inicjatywa Doskonałości.