W drodze do kokreatywnego uniwersytetu. Nowa monografia autorstwa dr. hab. Łukasza Mamicy, prof. UEK

Doniesienia naukowe
2021-09-28

W drodze do kokreatywnego uniwersytetu. Nowa monografia autorstwa dr. hab. Łukasza Mamicy, prof. UEK

Nakładem Wydawnictwa Routledge ukazała się monografia "The Co-creative University, Evaluation, Expectations and Economic Policy Implications", której autorem jest dr hab. Łukasz Mamica, prof. UEK.

Konsekwencje zmian klimatycznych spowodowanych działalnością człowieka, narastające nierówności społeczne i presja migracyjna wywołana tymi dwoma czynnikami to nie jedyne z wyzwań, z jakim musi mierzyć się środowisko naukowe. Automatyzacja i robotyzacja produkcji, która uległa przyspieszeniu z powodu pandemii COVID-19, obok zakłócenia światowych łańcuchów dostaw i spadku popytu, destabilizuje rynki pracy, które oferują coraz mniej stabilne warunki zatrudnienia, zwłaszcza dla ludzi młodych. Dynamika zachodzących zmian wymusza większą elastyczność po stronie pracowników do zmiany kwalifikacji, ciągłego podnoszenia kompetencji i wykazywania się kreatywnością.

Sprostanie zarysowanym powyżej wyzwaniom wymaga zaangażowania uniwersytetów w zakresie proponowania rozwiązań, nakreślania możliwych scenariuszy i ich konsekwencji, jak i kształcenia kreatywnych kadr zdolnych do samodoskonalenia i poszukiwania możliwych rozwiązań na różnych polach działania. Nowoczesny uniwersytet może spełnić stawiane wobec niego oczekiwania, jeżeli wykorzysta możliwości, jakie niesie za sobą wielowymiarowa współpraca pomiędzy wykładowcami, studentami i szeroko rozumianym otoczeniem zewnętrznym. Jednocześnie zmiany wymagają formy kształcenia, w tym odejścia od przekazywania encyklopedycznej wiedzy na rzecz pokazywania i wspólnego poszukiwania jej możliwych zastosowań i modyfikacji, szerszego wykorzystywania pracy grupowej i projektowej, a nade wszystko rozwoju kreatywności studentów.

Uniwersytet realizujący tak zarysowane oczekiwania można określić mianem kokreatywnego. Kokreatywny uniwersytet porównywalny jest do latarni, która strumieniem światła wskazuje ważne społecznie i gospodarczo cele, wokół których należy koncentrować dostępne zasoby. Wiarygodność tego typu wyborów wzmacnia obecne przez wieki uznanie społeczne dla roli uniwersytetów, które sprawia, że instytucje te należą do grupy najdłużej funkcjonujących nieprzerwanie na świecie podmiotów. Kokreatywny uniwersytet posiadający stabilne źródła finansowania publicznego (lub przynajmniej częściowo pochodzące z funduszy publicznych) powinien wysyłać sygnał przyciągający nawet z daleka najbardziej utalentowane jednostki, które będą w stanie w kreatywny sposób rozwiązać wyzwania, jakie stoją przed współczesnym światem.

Zaprezentowana w monografii The Co-creative University, Evaluation, Expectations and Economic Policy Implications koncepcja kokreatywnego uniwersytetu stanowi podsumowanie badań prowadzonych w ostatnich latach przez autora, dotyczących współpracy uniwersytetów z otoczeniem zewnętrznym, oczekiwań studentów od uniwersytetów i stopnia ich zaspokojenia oraz oceny przydatności odbytych studiów z punktu widzenia pracowników korporacji.

W celu poznania oczekiwań studentów w stosunku do uniwersytetów i stopnia ich zaspokojenia przeprowadzone zostały przez autora międzynarodowe badania porównawcze w latach 2017-2018, obejmujące grupę 505 studentów ekonomii z 10 różnych krajów. Niepokojącym jest fakt, iż w opinii studentów wsparcie rozwoju kreatywności przez uczelnie uzyskało najniższe oceny na tle pozostałych czynników. Badania kierowane przez autora, przeprowadzone w okresie 2019−2020 wśród 314 pracowników firm reprezentujących sektor offshoringu i outsourcingu w aglomeracji krakowskiej, również pokazały niski stopień rozwoju kreatywności podczas studiów. Opinia tej ostatniej grupy jest o tyle istotna, iż uwzględnia zweryfikowaną poprzez pracę zawodową ocenę znaczenia kreatywności. Stanowi to czytelny sygnał, że nowoczesny uniwersytet powinien w większym zakresie wykorzystywać dostępne metody rozwoju kreatywności, uwzględniając między innymi wykorzystanie możliwości, jakie w rozwoju kreatywności niesie ze sobą sztuka.

Szczególnym rodzajem kokreatywnej aktywności uniwersytetu łączącej studentów, wykładowców i zewnętrznych interesariuszy są zamawiane prace dyplomowe (Problem-Oriented Student Theses POST). Koncepcja tego typu prac została zaproponowana w oparciu o wyniki 150 wywiadów wykonanych w krakowskim ośrodku akademickim w okresie 2017-2018 z członkami zespołów składających się z nauczyciela akademickiego, studenta oraz przedstawiciela firmy, dla której przygotowywana była każda praca dyplomowa.

Kreatywność, mimo iż w swojej definicji zawiera wymóg użyteczności, to jednak w przypadku kształcenia większy nacisk na sam proces twórczego poszukiwania rozwiązania postawionego problemu, nawet wtedy gdy nie będzie ono możliwe do zastosowania. Wyróżnikiem kokreatywnego uniwersytetu jest zdolność wielopoziomowej kooperacji obejmującej relacje pomiędzy wykładowcami i studentami, ale także szerokim gronem zewnętrznych interesariuszy. Powinien cechować go dostęp dla każdego uzdolnionego młodego człowieka, niezależnie od zamożności jego rodziców. Będzie to prowadzić do zmniejszenia nierówności społecznych. Kokreatywny uniwersytet winien także oferować szeroki program kształcenia ustawicznego na różnych etapach życia zawodowego, organizacja pracy w nim - stymulować powstawanie interdyscyplinarnych zespołów a pracownicy - mieć możliwość doszkalania się w zakresie metod i technik rozwoju kreatywności. Prowadzenie zajęć w małych grupach i poczucie akceptacji dla działań, które nie zakończą się sukcesem są w z związku z tym wyróżnikami kokreatywnego uniwersytetu.

 

Monografia Mamica, Ł. 2021, The Co-creative University, Evaluation, Expectations and Economic Policy Implications, London, New York: Routledge, ISBN 9780367466954 jest już dostępna w Bibliotece Głównej UEK.

Okładka monografii dr. hab. Łukasza Mamicy, prof. UEK "The Co-creative University, Evaluation, Expectations and Economic Policy Implications"

O autorze

Redakcja Uniwersytetu Ekonomicznego

Redakcja Uniwersytetu Ekonomicznego