Godło Polski

Wykład Rektorski Mariusza Haładyja – Prezesa NIK

Aktualności
2026-10-23

Wykład Rektorski Mariusza Haładyja – Prezesa NIK

W piątek, 23 października 2026 r. w Starej Auli Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie odbył się kolejny Wykład Rektorski. Jego gościem był tym razem Mariusz Haładyj, Prezes Najwyższej Izby Kontroli, który wygłosił wystąpienie pt. „NIK jako strażnik finansów publicznych”.

Wydarzenie zgromadziło liczne grono studentów, pracowników naukowych oraz przedstawicieli środowiska akademickiego zainteresowanych prezentowanym tematem. Spotkanie otworzył prof. dr hab. Łukasz Mamica, Prorektor ds. Współpracy i Projektów, który powitał wszystkich zgromadzonych oraz przedstawił prelegenta.

Następnie głos zabrał Prezes NIK:

– Bardzo mi miło, że tak licznie Państwo przyszliście na mój wykład. Postaram się w miarę zrozumiale i praktycznie ukazać finanse, ale finanse rozumiane szerzej – nie tylko jako kwestie samego budżetu państwa, ale też jego efektywności– zaczął wystąpienie.

Prelegent podkreślił, że mimo ciągłego wzrostu gospodarczego, państwo ma przed sobą wiele wyzwań. Krótko przedstawił czym właściwie jest Najwyższa Izba Kontroli i co należy do jej zadań, a także przedstawił zgromadzonemu audytorium konkretne przykłady jej działalności.

– Jedną z funkcji NIK jest dostarczanie Sejmowi, ale też Państwu – jako obywatelom – bezstronnej oceny funkcjonowania Państwa i sposobu realizacji i wydatków finansów publicznych – wyjaśnił prelegent.

– Naszą ambicją jest abyśmy, jako NIK, byli zdolni do prezentowania systemowego obrazu państwa, ale w poszczególnych obszarach jego działania z perspektywy rezultatów i pod kątem przełożenia tej pracy na bezpieczeństwo państwa, na rozwój gospodarczy, na interesy obywateli, w tym na jawność usług publicznych, które jako obywatele od państwa otrzymujemy lub których oczekujemy – podkreślił.

– Przygotowując się do spotkania z Państwem znalazłem taki dość obrazowy cytat jednego z poprzednich prezesów NIK-u, który rolę NIK-u porównał do lekarza, który bada pacjenta, diagnozuje jego choroby, zapisuje im kuracje, jednocześnie przyznając, że pacjenci NIK-u te kuracje przyjmują niechętnie albo wcale, nie pozbywając się szkodliwych nałogów i nie stosując się do zaleceń, szkodząc sobie i społeczeństwu, My jako NIK nie mamy władczych uprawnień, że nakazujemy zastosowanie się do naszych wniosków, to od woli kontrolowanych instytucji zależy czy nasze rekomendacje będą zastosowane – my jedynie możemy na to oddziaływać swoją wiarygodnością i trafnością swoich wniosków – dodał Prezes NIK do poruszonego uprzednio wątku.

Dalsza część wykładu poświęcona była kwestii obecności Polski w gronie największych gospodarek świata oraz stałego wzrostu gospodarczego. Prelegent podkreślił, że Polacy należą do najciężej pracujących narodów w Europie, a równocześnie w kwestii work-life balance znajdujemy się na czwartym miejscu od końca. Czujemy się też w naszym kraju dużo bezpieczniej niż jeszcze 20 lat temu, coraz lepiej radzimy sobie z korupcją. Wciąż jest jednak nad czym pracować.

– NIK stanowi rolę audytora publicznego, bopaństwo jest tak silne i sprawne jak sprawne i silne są jego instytucje. Państwo składa się z instytucji, państwowych, samorządowych to nie jest twór abstrakcyjny, to nie jest jednorodna postać – podkreślił prelegent.

– Miarą skuteczności pracy naszej instytucji jest sprawczość, rozumiana jako realny wpływ na poprawę jakości funkcjonowania administracji, w konsekwencji tez jakości życia obywateli. Dlatego też chcemy koncentrować się zarówno na wykrywaniu nieprawidłowości w dysponowaniu środkami publicznymi, jak i na skuteczności, wydajności oraz oszczędności realizowanych zadań, bo w taki sposób będziemy się przyczyniać do długoterminowego funkcjonowania państwa, ale też budowania zaufania do instytucji – bez niego wszelkie zadania będą dużo trudniejsze – podsumował Prezes NIK.

Do najważniejszych wyzwań stojących przed państwem, które wymienił prelegent, należą m.in: deficyt długofalowego planowania i zapewnienia ciągłości polityk publicznych, a także kwestie związane z nadzorem, podziałem kompetencji oraz rozproszeniem odpowiedzialności pomiędzy poszczególnymi instytucjami. Istotnym problemem pozostaje również budowanie odporności państwa na współczesne zagrożenia, zarówno te o charakterze zewnętrznym, jak i wewnętrznym. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabierają jakość i dostępność usług publicznych, w tym opieki zdrowotnej, oraz efektywność zarządzania środkami publicznymi. Ważnym obszarem jest także bezpieczeństwo cyfrowe, w szczególności rozwój mechanizmów cyberbezpieczeństwa, które pozwalają skuteczniej chronić dane, infrastrukturę i systemy informatyczne przed rosnącą liczbą zagrożeń.

Po zakończeniu wykładu uczestnicy mieli możliwość zadawania pytań prelegentowi oraz aktywnego włączenia się w dyskusję. Była to okazja do pogłębienia poruszonych zagadnień, uzyskania odpowiedzi na nurtujące pytania i wymiany opinii na temat wyzwań związanych z funkcjonowaniem państwa oraz kierunków rozwoju polityk publicznych. Spotkanie stworzyło przestrzeń do bezpośredniej rozmowy z prelegentem i spojrzenia na omawiane problemy z różnych perspektyw.