Akademicki Dzień Pamięci to szczególny czas refleksji i zadumy, w którym społeczność Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie oddaje hołd ofiarom Sonderaktion Krakau oraz wspomina zmarłych Rektorów, Profesorów, Pracowników i Studentów krakowskich uczelni. Tegoroczne obchody odbyły się w dniach 5 i 6 listopada 2026 roku.

Wydarzenie jest okazją do przypomnienia tragicznych wydarzeń z listopada 1939 roku, kiedy nazistowskie władze okupacyjne przeprowadziły akcję Sonderaktion Krakau, której celem było wyniszczenie polskiej inteligencji, a wśród aresztowanych znaleźli się również Profesorowie ówczesnej Akademii Handlowej w Krakowie. Wydarzenia te na trwałe zapisały się w historii krakowskiego środowiska akademickiego.

Obchody rozpoczęły się w czwartek, 5 listopada. Delegacje Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie odwiedziły Cmentarz Podgórski oraz Cmentarz na Salwatorze i na Bielanach, gdzie na grobach zmarłych Rektorów, Profesorów i Pracowników Uczelni złożono kwiaty i zapalono znicze.

W piątek, 6 listopada, przedstawiciele naszej społeczności akademickiej udali się na Cmentarz na Prądniku Czerwonym oraz Cmentarz Rakowicki, aby uczcić pamięć kolejnych zmarłych członków Społeczności UEK. Złożenie kwiatów i zapalenie zniczy na ich mogiłach stanowiło wyraz pamięci, wdzięczności i szacunku wobec tych, którzy przez lata współtworzyli historię naszej Uczelni. Kwiaty złożono również w Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego i przy Koszarach 16. Batalionu Powietrznodesantowego im. gen. bryg. Mariana Zdrzałki.

W ciągu dwóch dni przedstawiciele UEK odwiedzili ponad 95 grobów pracowników Uczelni, składając na nich wiązanki kwiatów i zapalając znicze. Szczególną pamięcią otoczono osoby, które odeszły w minionym roku akademickim, a także założycieli Uczelni, byłych Rektorów i Prorektorów. Wśród wspominanych znaleźli się m.in. prof. Arnold Bolland i prof. Albin Żabiński – współzałożyciele Uczelni, a także byli Rektorzy m.in.: prof. Jan Marian Małecki, prof. Józef Gajda, prof. Jerzy Mikułowski Pomorski, prof. Jerzy Altkorn oraz Prof. Tadeusz Grabiński.

O godzinie 13:00 przed tablicą upamiętniającą ofiary Sonderaktion Krakau, znajdującą się w Budynku Głównym UEK, odbył się Apel Poległych. Był on szczególnym momentem upamiętnienia Profesorów krakowskich uczelni, którzy zostali aresztowani w listopadzie 1939 roku, a także wszystkich tych, którzy ponieśli ofiarę w obronie wolności, nauki i polskiej tożsamości.

Uroczystość rozpoczął JM Rektor UEK prof. Bernard Ziębicki. W swoim przemówieniu podkreślił, że spotkanie jest wyrazem nie tylko obowiązku pamięci, ale również wdzięczności wobec tych, którzy swoją pracą, odwagą i poświęceniem pozostawili trwały ślad w historii Uczelni i krakowskiego środowiska akademickiego.

– Akademicki Dzień Pamięci jest jednak czymś więcej niż lekcją historii. To także dzień refleksji nad odpowiedzialnością, jaką niesie ze sobą pamięć. Żyjemy w czasach, które mimo ogromnego rozwoju nauki i technologii nadal naznaczone są konfliktami, podziałami i cierpieniem niewinnych ludzi. W różnych częściach świata wciąż toczą się wojny, a ich konsekwencje odczuwają całe społeczeństwa. Tym bardziej potrzebujemy dziś głosu środowisk akademickich, które powinny być przestrzenią dialogu, poszanowania godności człowieka i poszukiwania rozwiązań opartych na wiedzy oraz ludzkiej godności, a nie przemocy – powiedział JM Rektor.

Przypominając wydarzenia z 1939 roku, JM Rektor zwrócił uwagę na ich szczególny wymiar dla naszej społeczności. Podkreślił również, że Akademicki Dzień Pamięci jest nie tylko lekcją historii, lecz także okazją do refleksji nad odpowiedzialnością współczesnego środowiska akademickiego. W obliczu konfliktów, podziałów i cierpienia niewinnych ludzi uniwersytety powinny pozostać przestrzenią dialogu, poszanowania godności człowieka i poszukiwania rozwiązań opartych na wiedzy, a nie przemocy.

– Wspominając dziś ofiary Sonderaktion Krakau, pamiętajmy także o wszystkich zmarłych pracownikach, studentach, doktorantach i absolwentach Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Każdy z nich pozostawił po sobie cząstkę dobra, doświadczenia i wiedzy, z których korzystamy do dziś. To dzięki ich pracy, zaangażowaniu i marzeniom nasza Uczelnia może rozwijać się i z odwagą patrzeć w przyszłość – dodał dr hab. Bernard Ziębicki, prof. UEK.

Po przemówieniu JM Rektora modlitwę w intencji ofiar Sonderaktion Krakau poprowadził przeor Ojców Karmelitów Bosych o. Piotr Nyk. Następnie zgromadzeni uczcili pamięć pomordowanych minutą ciszy.

Podczas uroczystości pieśń „Białe róże” wykonał Akademicki Chór „Dominanta”. Kolejnym punktem było uroczyste złożenie kwiatów i zapalenie zniczy przed tablicą upamiętniającą ofiary Sonderaktion Krakau. Hołd oddali przedstawiciele władz Uniwersytetu, Rady Uczelni, administracji państwowej, Wojska Polskiego, instytucji i organizacji kombatanckich, związków zawodowych, pracowników oraz studentów UEK.

Zwieńczeniem obchodów będzie uroczysta Msza święta, odprawiona 6 listopada o godzinie 19:30 w Uniwersyteckiej Kolegiacie św. Anny w Krakowie. Nabożeństwo sprawowane było w intencji ofiar Sonderaktion Krakau, poległych podczas wojny oraz wszystkich zmarłych Profesorów, Pracowników i Studentów krakowskich uczelni, ze szczególnym wspomnieniem osób, które odeszły w minionym roku akademickim.

Akademicki Dzień Pamięci przypomina, jak ważne jest pielęgnowanie pamięci o poprzednich pokoleniach akademickich. To wyraz szacunku dla ich życia, pracy i dorobku, a także świadectwo ciągłości tradycji, na której budowana jest wspólnota Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.